Ken Robinson over creativiteit en leiderschap

De TED-talk ‘Do schools kill creativity?’ van Sir Ken Robinson uit 2006 werd door miljoenen bekeken. Op een ontwapenende, gepassioneerde manier raakt hij een paar keiharde pijnpunten aan op het gebied van innovatie en onderwijs.

Kort geleden schreef hij het boek The Element. Aan de hand van een aantal geweldige verhalen roept hij ons op om hoog in te zetten. Creativiteit moet je koesteren in plaats van ondermijnen. We hebben al onze vermogens nodig om de wereld beter te maken.

In een interview met auteur Michael Hyatt gaat Robinson in op vragen over creativiteit en leiderschap.

Een sleutelbegrip in Robinson’s theorie is verbeeldingskracht: het menselijk vermogen om zich dingen voor te stellen die (nog) niet bestaan. Bijvoorbeeld visualiseren, suggereren, hypotheses bedenken. Verbeeldingskracht is de basis van creativiteit.

Maar als je creatief wil zijn, moet je je verbeeldingskracht wel aan het werk zetten. Je kunt je de hele dag van alles voorstellen maar je bent alleen creatief als je er daadwerkelijk iets doet. Het klinkt simpel, maar vanzelfsprekend is het niet.

Wat is creativiteit?

We hebben allerlei excuses om niet met onze creativiteit aan de slag te gaan. Robinson onderscheidt drie myths of creativity, over wat creativiteit niet is.

Is creativiteit alleen voor speciale mensen?

Dat is niet waar. We worden opgevoed en beïnvloed door de celebrity cultuur van dit moment, die ons lijkt te zeggen: het is heel bijzonder als je creatief bent. De waarheid is: de mogelijkheden om creatief te zijn, krijgt elk mens mee bij zijn geboorte. Niet iedereen ontdekt het. Het gaat niet vanzelf; je moet het wel ontwikkelen.

Gaat creativiteit alleen over bijzondere dingen?

Nee, je bent niet alleen creatief als je gitaar speelt of schildert. De waarheid is dat er oneindig veel andere manieren zijn waarop je creatief kunt zijn.

‘Je hebt het of je hebt het niet’?

Ook niet waar. Wat wel waar is: er zijn heel veel dingen die je kunt doen om creativiteit aan te wakkeren, te ontwikkelen en er beter in te worden.

Leiderschap

De manier waarop ideeën tot stand komen, is organisch. Daar is een cultuur voor nodig. Een ecologisch systeem dat ervoor zorgt dat ideeën juist op die plek geboren worden, bewerkt, gevierd, vormgegeven en onderhouden. Het te vergelijkbaar met planten. Een landbouwer hoeft alleen de goede omstandigheden creëren waarin planten kunnen groeien. De planten groeien zelf. Maar niet vanzelf.

Het gaat altijd over mensen. De drie pijlers van creativiteit en leiderschap zijn:

Identificeer talent

Dat gaat over iedereen in de organisatie. En maak er gebruik van. Als leider stimuleer je je mensen de goede kant op. Door in ze te investeren. Door te faciliteren. Je mensen bouwen daarmee vertrouwen op, ze kweken spierballen en ze leren specifieke technieken om te zorgen dat creativiteit iets oplevert.

Teamwork

De beste (en meest innovatieve) ideeën komen meestal voort uit een kruisbestuiving. Het vormen van goede teams is een belangrijke taak voor de leider. Geef deze groepen een duidelijk doel. Ook diversity weegt mee: hoe groter de verscheidenheid in een groep is, hoe effectiever de samenwerking.

Cultuur

Welke elementen in de cultuur zitten creativiteit nog in de weg? Voelen mensen zich veilig genoeg? Dit is een belangrijke voorwaarde om talent zichtbaar te maken en te kunnen gebruiken.

De rol van de leider

De rol van de leider is niet om de beste ideeën te hebben. De rol van de leider is een cultuur te scheppen, waarin iedereen goede ideeën bijdraagt. De ideeën kunnen vervolgens worden geproduceerd en verzilverd. Je zou het klimaatbeheersing kunnen noemen, climate control. Zorgen voor een cultuur waarin ideeën en talent kunnen groeien en bloeien.

Bekijk ook de video Changing Paradigms, een speech die Robinson in 2010 hield voor de RSA, de Royal Society for the Encouragement of Arts, Manufactures and Commerce. Hiervan staat ook nog een geweldige animatie op YouTube.

Plaats een reactie