Het verschil tussen tijd en geld

“Start de band maar!”

Erik begint te spelen. Geconcentreerd, toegewijd, precies. Hij zit er helemaal in.

Een paar minuten later schuift hij de koptelefoon opzij, haalt een paar keer diep adem en kijkt in de richting van de controlekamer.

“Ja, volgens mij is het zo goed.”

Cok van Vuuren 2012, foto (C) Tom Beek
Cok van Vuuren 2012, foto (C) Tom Beek

Hij klinkt verlegen, maar twijfelt niet. Een paar blikken op het papier waren voor hem genoeg, om het tokkelpartijtje vloeiend te spelen. Er zaten minimale tempowisselingen in, die hij overtuigend en smaakvol oploste. Zijn akoestische gitaar was perfect in tune. Je kon de boventonen gewoon horen zingen.

Alles raak, in één keer. Wát een muzikant.

Even later, wanneer de technicus en de producer de opname nog even hebben nagelopen, drinken ze samen een kop koffie en geven ze elkaar tevreden een hand.

“Je was in tien minuten klaar. Dan ga ik toch niet het volle pond betalen.”

WERK

Erik heeft zijn gitaar al ingepakt en staat op het punt te vertrekken, wanneer de producer hem aanschiet.

“Oh ja! Wat hadden we ook alweer afgesproken qua prijs?”
“Ik vraag altijd 250 ex.” zegt Erik schuchter, “is dat oké?”
“Jaah, voor een hele sessie,” zegt de producer, “maar nu was je in tien minuten klaar. Het was heel weinig werk. Dan ga ik toch niet het volle pond betalen?”

Erik klapt dicht.

Hoe moet je iemand uitleggen dat je er tien, twintig jaar over doet om te rijpen als muzikant. Dat je zo snel kunt werken omdát je heel veel dingen tegelijk overziet. Dat je voor jezelf de lat zó hoog legt, dat je het graag in één keer wilt kunnen. Dat je daarop getraind bent. Dat muziek maken niet hetzelfde soort werk is als het vervangen van een afvoerpijp. Ja, in wat voor wereld zouden we leven, wanneer musici dezelfde uurtarieven hadden als bijvoorbeeld loodgieters? Met voorrijkosten, nachttarieven en alles.

Hoe moet je iemand uitleggen dat het een absurde vergelijking is om iemand, die vier uur doet over hetzelfde werk, dan veel meer te betalen.

WAARDE

Het gaat niet om het bedrag. Het gaat om de manier waaróp. Om het idee van waarde, dat erachter zit. Of beter gezegd: wat er bij deze meneer blijkbaar niet achter zit.

De relatie die je hebt met je opdrachtgever staat voorop. Je bent als muzikant blij dat je wordt gevraagd en je wilt mensen te vriend houden. Bovendien ga je er vanuit dat de mensen die jou vragen, jouw kwaliteiten op waarde schatten. Dat je over zulke dingen niet in discussie hoeft. Dat je niet over je tarief hoeft te zeuren.

De werkelijkheid is dat sommige opdrachtgevers nu eenmaal niet ‘normaal’ willen betalen voor iets wat ‘maar weinig werk’ lijkt. Je kunt onderhandelen wat je wilt. Maar ze houden hun poot stijf. Ze zijn bang dat ze worden belazerd. Ze vinden dat ze het zich kunnen permitteren. En dus gaat het zo. En de volgende keer weer. Niemand die hen corrigeert.

TALENT

Supermuzikanten zoals Erik, die naast zijn muzikale vaardigheden niet zo getraind is op assertiviteit, vragen zich af hoe ze hiermee moeten omgaan. En slagen daar niet in. Ze worden omver geluld. Door mensen die het verschil niet kennen tussen tijd en geld.

Ik klaag niet. De muziekbusiness zit vol met vage lui, praatjesmakers en andere goudzoekers die langer voor de gezichtsbruiner hebben gezeten dan in de schoolbanken. We zijn het gewend, we kunnen ze hebben. Nederland is klein, mafkezen vallen gauw door de mand. Maar achter de schermen gebeuren er gekke dingen.

Soms zou je gewoon willen dat het muziek maken wat meer wordt beschouwd voor wat het is: een ambacht. In het geval van Erik: een levenswerk. En met hem nog duizenden anderen.

Natuurlijk zijn gebeurtenissen als deze wederkerig van aard. Natuurlijk moeten wij als muzikanten ook nog veel leren. Maar hoe je met elkaar omgaat, hoe je omgaat met het talent om je heen, dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het gesprek daarover mag in alle openheid worden gevoerd.

Tijd, foto (C) Tom Beek
Tijd, foto (C) Tom Beek

35 gedachten over “Het verschil tussen tijd en geld”

  1. In begin jaren 80 namen we in hilversumse studios veel tv shows op met zgn. Muziek buiten beeld o.a willem ruis shows
    In eerste instantie 1 show per sessie van 3 uur met een hele bigband incl. Ritmesectie tegelijk.
    E.e.a stond er vaak in 2 a 3 keer op en er bleef vaak wat tijd over.
    Een jaar later deden we dus 2 shows in 3 uur voor hetzelfde tarief toen dachten we al laten we iets minder snel werken
    Weer een paar jaar later, door de verbeterde opname techniek , bedacht iemand om het nog maar met een man of 6 te doen alle partijtjes indubben
    En daarna kwamen de synthesizers waardoor er nog maar 1 of 2 musici nodig waren.

  2. Mooie boodschap. Doet mij denken aan Cruijff een anti rook reclamespot. Hij was ook zo klaar. Producer balen: set voor de hele dag gehuurd.

  3. Dank je wel Tom voor dit mooie stuk. Ik gebruik het in mijn blog. Juist omdat het zoveel meer zegt dan wat maar ook. Veel succes met je mooie werk!

  4. In de meeste beroepsgroepen hanteert men daarom niet alleen een uurtarief, maar ook maandfee’s, bonus malus-componenten, rechten afkopen etc. Muzikanten zouden behalve een uur/projecttarief ook dat soort tarieven kunnen berekenen. Of een tarief voor de artistieke waarde, kosten van instrumenten/apparatuur, rechten op de muziek etc en dat ook specificeren op de factuur. Hoe kan de opdrachtgever anders weten wat de dienst waard is? Muzikanten hebben vaak geen idee hoe weinig niet-muzikanten van ons beroep weten. En ze weten niet wat gebruikelijk is in een zakelijke omgeving (dat wordt ze ook niet geleerd op bv het conservatorium).
    Oplossingen zouden zijn een keurmerk voor muzikanten, minimum tarieven hanteren voor de hele beroepsgroep, kosten beter specificeren (daar richtlijnen voor opstellen) en een beetje assertiever zijn. Zolang Erik niet voor zichzelf opkomt kan hij in een zakelijke omgeving niemand kwalijk nemen dat er gebruik wordt gemaakt van zijn on-professionaliteit.
    Het zou mooi zijn als we onze handen ineen slaan om ons beroep beter te beschermen, inplaats van alleen maar om ons instrument om het riedeltje volgende keer in vijf minuten te kunnen spelen.

  5. Mijn vraag was meer retorisch bedoeld.

    Ben het met je eens dat het met producten duidelijker en tastbaarder is en daarom makkelijker te begrijpen en accepteren. Maar het gaat dus niet om het verschil, maar hoe we dat begrijpen.
    Een echt verschil tussen producten en diensten is er namelijk niet. We ervaren dat alleen zo.

    Hoe we dat op moeten lossen weet ik overigens ook niet hoor. Ik hoop altijd maar dat dit soort blogs (zeker nu deze goed gelezen blijkt te worden) bijdragen aan kennis en begrip.
    Het is daarom ook goed dat Tom er niet over zeurt, maar het vertelt en bijna positief benadert.

  6. Omdat die Hema sokken, strijkbout of wat dan ook duidelijk ‘omlijnde’ producten zijn die je vast kunt houden en retourneren. Het is duidelijk wanneer het defect is (gat erin of wordt niet warm). Dat is het grote verschil met een dienst, denk ik.

  7. Je hebt het mooi verwoord, Tom.

    Dit geldt natuurlijk voor meerdere beroepsgroepen. Waarbij mensen vaak verleid worden de persoon of het bedrijf met het laagste uurtarief te kiezen, zonder er bij na te denken of het ook de beste is voor de opdracht. Dat kan er toe leiden dat de persoon met het lage uurtarief er zo lang mee bezig is, dat het duurder wordt dan de opdracht uit laten voeren door de specialist die er snel mee klaar is. Wellicht ook de reden dat steeds meer mensen naar projectprijzen vragen.

    Ik bedacht trouwens nog een aardige vergelijking:
    Kwaliteitsproducten en merkproducten. Of ze nu veel duurder zijn om te maken en in de markt te zetten dan een Hema kwaiteitje doet er niet zo toe. Mensen weten dat die betere kwaliteit of dat merkproduct, voor meer verkocht wordt en vinden dat prima. Of niet, maar dan kiezen ze er zonder morren voor om naar een andere winkel te gaan.

    Waarom is dat bij diensten (en maatwerk producten) toch zo anders?

  8. Natuurlijk doe ik niets af aan de expertise van loodgieters. Maar het basisbedrag dat loodgieters of tandartsen vragen is maatschappelijk breed geaccepteerd. Vooraf betalen is in de muziek heel ongebruikelijk. Met dit artikel wil ik aankaarten dat het beter bespreekbaar zou moeten zijn. Maar dat ontslaat ons als muzikanten niet van de verantwoordelijkheid om het beter voor onszelf — en dus voor onze klanten — te regelen.

  9. Het gebeurt ook bij andere beroepen Ben Kapster zelfstandig werd gevraagd of ik ix in de maand daar een dag wilde werken een inrichting in Amersfoort dat kan niet alleen want het was bij behoorlijk gestoorde mensen, mijn collega doodsbang maar ok , avonds met afrekenen zegt de man die de hele dag in zijn kantoortje zat zo zo ik stond direct op mijn achterste benen en vroeg wat bedoelt uw eigenlijk hij vond het bedrag hoog wat trouwens niet waar was. heb onmiddellijk gezegd dat het de laatste keer was geweest wat gebeurt er dan dan moet 1 verpleegkundige met taxi na Amesfoort vlak voor de zaak plast mevrouw in haar broek dus taxi terug tja en dat kost geld achteraf bleken wij ook niet verzekerd te zijn .mensen in en uit rolstoelen die niet willen valt niet mee ,dit wilde ik ook even melden .

  10. Ik heb eens van een uitje met een vriendengroep een film van ongeveer een half uurtje gemaakt. Een DvD om de film op te branden kost idd maar een paar cent. Maar het monteren heeft me vele uren gekost en mijn computer die ik daarbij gebruik verbruikt stroom. Om de omslag en inleg van het hoesje van de DvD te kunnen printen gebruikt mijn printer ook stroom en en inkt. En het papier waarop ik dat druk krijg ik ook niet voor niks. Het hoesje zelf kost ook een paar centAls ik mijn camera en de anderen apparaten gebruik zijn die aan slijtage onder hevig. De SD-kaart voor mijn camera kost geld en zo kan ik nog wel even doorgaan. Toch vonden ze 25 euro voor de DvD te duur.

  11. In al die jaren gelukkig nog maar één keer meegemaakt. Afgedaan door te zeggen dat men flink heeft bespaard op studio-uren. Punt. Afdingen doet men maar op de Vogeltjesmarkt!

  12. Mooi stuk Tom. En hoe herkenbaar helaas! Daarom spreek ik meestal per liedje af.

  13. Altijd vooraf laten betalen. Dan hoef je zeker als aanbieder niet achteraf te zeuren of je alsjeblieft je geld mag krijgen.

    Daarnaast begrijp ik deze vergelijking niet helemaal:
    “Ja, in wat voor wereld zouden we leven, wanneer musici dezelfde uurtarieven hadden als bijvoorbeeld loodgieters?”

    Is dat negatief of positief bedoeld? Die loodgieters oefenen ook jaren op hun vak en krijgen iets ook veel sneller voor elkaar dan de vader die af en toe eens een klusje doet.

  14. Bovendien meent men te mogen denken dat je ‘t toch zó leuk vindt om te doen, en dat je niets anders te doen hebt, dus waarom zou je daar iets voor rekenen? #rare-instelling

  15. Ik zou niet weten waarom je geen uurtarief voor karikatuurteken kunt vragen, Martin. Ik ben naast muzikant ook sneltekenaar/karikaturist en vraag op feesten/beurzen etc. een uurtarief dat het dubbele is van wat ik vraag als muzikant. Ik doe niet eens optredens op straat om tekeningen per stuk te verkopen, dat levert in verhouding te weinig op, men ziet je daar net als straatmuzikanten vaak als een soort bedelaar. Gek genoeg heb ik toch meer teken dan muziekoptredens. Het tekenen kost me ook 2x zoveel energie en concentratie dus vind ik het dat ook waard. En ik ben niet eens de duurste sneltekenaar. Het zal wellicht komen doordat er minder sneltekenaars dan muzikanten zijn. Maar verder ben ik het met het stukje eens, het gaat inderdaad om respekt tussen opdrachtgever en artiest.

  16. Héél goed artikel Tom, helemaal ‘to the point’. Ik kan mij bijna niet voorstellen dat anderen dit niet ook hebben meegemaakt….. Zitten toevallig hier thuis met zo een geval. Mijn vrouw doet een studio-job, vraagt al (ondanks mijn negatieve advies daarover) minder dan normaal, “want je kent me nog van vroeger he” was het argument. Ná de job de vraag of bedrag hetzelfde blijft ‘want het ging wel lekker snel’ en de leukste ‘je had zelf ook die backings toch al tijd uitgezocht en gearrangeerd dus daarom was je niet zo veel tijn kwijt’….. Dan ontplof ik. Oh ja nog een p.s.: job is 10 weken geleden, nog niet betaald, en reageert plots niet op mails, sms of telefoon…….

  17. Kunstenaars zijn soms uren bezig met een project. Een vroegere collega van mij maakt karikaturen. Als hij een uurtarief zou hanteren, zou zoiets onbetaalbaar worden. Mensen zien daar de waarde vaak niet van in. Net als bij Erik. Want andersom geldt het natuurlijk net zo. Omdat jij iets goed of snel kunt, betekent dat niet dat het opeens geen waarde meer heeft.

    Creativitijd. Het woord ziet er ook gewoon niet uit.

    Mooi stukje!

  18. Ehm, dan vraag je toch een vast bedrag per opdracht? Wel het risico dat het af en toe wat langer kan duren..

  19. Gewoon de rekening specificeren. Tokkelen: € 10. Weten hóe te tokkelen: € 240

  20. Ik ben het helemaal met je eens Tom. Ik denk ook dat veel creatieven geneigd zijn te weinig te vragen, bang dat ze iemand voor het hoofd stoten. En daar hoor ik zelf ook bij. Genoeg geld vragen en dat kunnen verdedigen vind ik lastig maar ik leer ;-)

  21. Natuurlijk is dat heel belangrijk. Helemaal mee eens. Ik heb net een nieuwe keuken en toen er iets aan gemaakt moest worden, schrok ik ook van een offerte, terwijl het weinig werk was (dacht ik). Gelukkig niet op ingegaan trouwens. Maar met muziek is het toch anders. Natuurlijk moet je leveren. Het eindresultaat, daar gaat het om. Maar — overdreven vergelijking — je betaalt Picasso ook niet alleen maar voor de tijd dat hij met zijn kwast het doek raakt. Er is veel meer aan de hand. Dat is ook niet het punt. Mij gaat het erom dat het niet of nauwelijks bespreekbaar is. En dat wilde ik eens doorbreken. Dank voor je reactie Ronald!

  22. En bovendien beleeft die gitarist nog plezier aan zijn werk ook! Wat zullen we nou hebben? ;-)

  23. Ik heb ongeveer hetzelfde gehoord van een fotograaf die binnen een paar minuten een prachtig portret kan maken. Die is wel wat assertiever en antwoord op de vraag “of dat alles is”: ja, maar achter het indrukken van dat knopje zit wel 20 jaar ervaring. En zo is het ook, door ervaring en oefening ga je sneller en hopelijk beter werken. Uiteindelijk gaat het om het eindresultaat en als dat is wat de klant er van verwacht had dan dient hij/zij het afgesproken bedrag te betalen. Eerlijk gezegd lijkt het mij wel wat waard als je het gewenste eindresultaat sneller dan verwacht bereikt.

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.