De oorwurm van Fauré

Er zijn van die melodieën die, als je ze eenmaal hebt gehoord, je nooit meer loslaten. Dat heet een ‘oorwurm’, heb ik ooit eens gelezen. Ik vond dat meteen een onsmakelijke associatie. Bij oorwurm stel ik me puistige, geelgroene, tofu-achtige brokken voor, die aan je blijven plakken, niet fris ruiken en als je niet oplet, ineens tot leven komen en zachtjes aan je gaan bijten. Van die dingen die ik niet in verband wil brengen met mijn favoriete muziek.

HERKENNING

Het oorwurm-principe overkomt ons ook met veel minder leuke liedjes. Iemand hoeft de woorden Doe mij een toppertje of Heb je even voor mij maar uit te spreken en ja hoor: in een reflex ontspringt er zich in je hersenpan — geheel buiten jouw wil — een feest van herkenning. Als winkelend publiek naast een draaiorgel, zit je het liedje gelaten uit. Terwijl je het zelf doet. Ziehier de oorwurm in actie. Blegh! Stop, ander woord.

Toch is de link tussen muziek en zo’n kruipend beestje niet slecht bedacht. De insect-versie van de oorwurm bezit bijvoorbeeld vier vleugels. Dat kun je van de gemiddelde pianist toch niet zeggen. Ook is mij verteld dat oorwurmen ‘een vochtige omgeving verkiezen omdat ze gevoelig zijn voor uitdroging’. Trekt u zelf de conclusies? En, lees ik, oorwurmen leven van ‘dood materiaal’. Nou, ik ken heel wat jazzmusici die perfect aan dit signalement zouden voldoen.

PAVANE

Terug naar de melodieën. De Pavane van Fauré is er zo één die blijft, en nooit meer weggaat. Enkele jaren geleden hoorde ik ‘m weer eens, heel onverwachts, in de film Il Divo (aanrader trouwens). Een betoverende melodie, die je meeneemt. Waarnaartoe? Ja, dat is elke keer een verrassing. De laatste keer kwam ik uit in een bos vol dwergen, ergens in Schotland. Maar vraag me niet hoe zoiets werkt.

Fauré — door wie de ‘jongeren’ Debussy en Ravel zich lieten inspireren — volgde het gedachtengoed van Camille Saint-Saëns, van wie hij ook les had. Romantisch maar ook klassiek. Hij werd vooral bekend door zijn Requiem. Prachtig, en dankzij Fauré’s zonnige opvatting over de dood, niet zo zwaar op de maag als de meeste requiems/requië/requiae(?). Geniet u hieronder vooral van deze schitterende Pavane.

3 reacties op “De oorwurm van Fauré”

  1. De meest spannende en ontroerende muziek is vaak geschreven op het moment dat er zich een kanteling in stijlen voltrekt: inventies worden conventies, die weer leiden tot inventies etc. etc.. Bijv. Bach’s Franse Orkest Suites,, Beethoven’s 3e en 6e symfonie en Kind of blue (dé chemie tussen drie stijliconen Miles Davis, John Coltrane en Bill Evans) zijn enkele voorbeelden. Fauré is zo’n sleutelfiguur tussen de Romantiek en het Impressionisme in de muziek. Zijn zeer fraaie cellowerken laten deze ontwikkeling/kanteling mooi zien, binnen het euvre van deze fantastische componist zelf. Het hoeft geen betoog dat de componist dood is, maar zijn materiaal springlevend … pech voor de oorwurmen. Maar goed, er is nog genoeg materiaal waar ze wat mij betreft direct aan mogen beginnen 🙂

    Beantwoorden

Plaats een reactie