Het businessmodel van de kunstenaar
De kunstenaar leeft in een eigen wereld. Een muzikant denkt bijvoorbeeld in geluid. Een schilder of fotograaf denkt waarschijnlijk in beelden. Een schrijver misschien in woorden. In deze wereld gelden eigen regels, verhalen, wetmatigheden, tradities. De kunstenaar speelt met de bouwstenen, met de vorm, met de structuur, met de energie, met combinaties. Er ontstaat een eigen versie. Iets nieuws, iets anders. De manier waarop de kunstenaar de wereld bekijkt en beleeft is uniek.
Het publiek leeft intussen ook in een eigen wereld. Een leven van dag tot dag, dat gestaag doordendert van uur tot uur. Met regels, symbolen, rituelen, gewoonten, imperfecties, ongemakken en uitspattingen. Met impulsen, voorkeuren, levensverhalen, emoties en grillen. Met symbolen: huizen, auto’s, klokken, verkeersborden, tekstberichtjes, tv-beelden. Alles wat de mens waarneemt wordt ‘vertaald’ en heeft daardoor betekenis en waarde.
We zijn steeds op zoek. We willen vermaakt worden, verrast, verrijkt. We zijn hongerig, op zoek naar plezier, naar nieuwe prikkels. We willen graag. Even in een andere wereld. Een andere kijk. Een nieuwe invalshoek. Een betere manier van zeggen. Een perspectief waar je nog niet eerder was gekomen. Of een goede bekende, bij wie je even kunt opstappen, weg van dit, weg van hier. Even vereenzelvig je je met je held. Publiek is er overal en altijd.
De wereld van de onbegrepen kunstenaar en die van zijn publiek lijken grotendeels gescheiden. Dat die twee werelden elkaar ontmoeten is bepaald niet vanzelfsprekend.
Waar wachten we eigenlijk op? Wordt de kunst alleen ontvangen en begrepen, als die ook door een niet-kunstenaar kan worden begrepen? Er moet ergens een beweging plaatsvinden, een transactie, een vertaling, een ervaring. Dit fenomeen is bijzonder en fascinerend.
Het wachten is op een moment van herkenning. Een moment waarop iemand zich voelt aangesproken. Ineens is er een wisselwerking. Een moment van aandacht, respons, transitie, transformatie, hoe je het wilt noemen.
Een fractie van een seconde waarin je wordt meegenomen. Uitgedaagd. Betoverd.
Of even uit je comfort-zone wordt gehaald. Overmand door schoonheid, door magische vervreemding misschien of — doe eens gek — door de kunst zelf.
Vertel je als kunstenaar een herkenbaar, aansprekend verhaal in symbolen die mensen begrijpen, dan creëer je betekenis en waarde. Wie spreek je eigenlijk aan? Heb je het tegen een klein groepje intellectuelen? Of ben je alleen bezig met een statement voor je collega’s? Kun je je eigen kunstenaarswereld ook van een afstandje bekijken? Door de bril van iemand die jou nog nooit heeft ontmoet? Ga in gesprek. Hoe wordt de kunst geconsumeerd, gebruikt, genoten? Faciliteer je momenten van contact? Ben je waar het publiek is of blijf je in je eigen wereld rondhangen?
De waarde van je werk erkennen en benoemen vanuit het perspectief van de ontvanger, is een eerste stap op weg naar een verdienmodel.
Misschien komt er na de eerste ervaring nog wel zo’n moment. Van publiek dat nog een keer wil, of meer. Om door te geven. Of om aan iedereen over te vertellen. Misschien wil men iets van je kunst mee naar huis nemen. Met de magie nog vers in het geheugen. En geef ze eens ongelijk!
Een volgende stap is: hoe wordt die waarde terugvertaald naar wat jij, de kunstenaar, zelf nodig hebt. Een goed bestaan als mens is immers een belangrijke basisvoorwaarde om je kunstenaarschap voort te zetten, te verbeteren en verder te ontwikkelen.
Wanneer geef jij het publiek jouw magische moment?
